Gəlin etiraf edək ki, əksəriyyətimiz bizə qarşı hörmətsiz münasibətin səbəbini anlamadan yaşayır, hər gün digərlərinə az qala canımızı əsirgəmədiyimiz halda, onlar tərəfindən sözlə, hərəkətlə, davranışla incidildiyimizi, onların soyuq baxışlarını dəfələrlə beynimizdə sıralayaraq, ağır hisslərlə yatağa giririk.
Başqaları üçün nə qədər çox çalışsaq da, bir o qədər az qiymətləndirildiyimizi görürük. Nə qədər çox veririksə, dəstəyə ehtiyacımız olduğunda bir o qədər tez bizdən üz döndərildiyinin şahidi oluruq. Bu, cox az adamın ucadan deməyə cəsarət etdiyi acı bir həqiqətdir.
Dünya özünü fəda edənlərə dəyər vermir; o, gücü qiymətləndirir, amma yumruq gücünü deyil, öz dəyərini bilən gücü qiymətləndirir.
Bütün həyatımız boyu yaxşı insan olmağa çalışmışıq. Biz belə tərbiyə almışıq. Bizə deyilib ki, "Xeyirxah ol, dünya da eyni şəkildə cavab verəcək". Bizə dürüstlük və mülayimliyin hər qapını açacağı vədi verilib. Bəs sonda nə əldə etdik?
Geri baxanda yalnız bir sıra məyusluqları görürük. Dəyərli vaxtımızdan, resurslarımızdan, imkanlarımızdan sui-istifadə edib sonra təşəkkür belə etmədən gedən insanları görürük. Bu zaman bir sual yaranır: "Niyə? Mən nəyi səhv etdim? Dünya mənə niyə bu qədər ədalətsizdir?"
Bu ədalətsizlik qəlbimizə sancılan tikan kimidir.
Bəzən təkəbbürlü, özündən razı və çox vaxt açıq-aydın dayaz insanlar bütün diqqəti, pulu və şöhrəti özünə cəlb edir, siz isə bütün dərinliyiniz və dürüstlüyünüzlə kölgədə qalaraq özünüzü bu həyat bayramının kandarında hiss edirsiniz. Siz aldanmısınız, sizə saxta xəritələr verilib və heç bir xəzinə olmayan yerdə xəzinə axtarmağa göndərilibsiniz. Sizə təvazökarlığın, sadəliyin zəiflik, səbrin isə hörmətsizliyə dözmək məcburiyyəti olduğuna inandırmaq istəyirlər. Amma bilin, əsl müdriklik ruhunuz vurulduqda digər yanağınızı çevirməkdə deyil.
Əsl müdriklik əsrlər boyu dəyişməz qalan bu dünyanın qanunlarını anlamaqdadır. Insanların sizin xeyirxahlığınızı gördüyünü və ona heyran olduğunu düşünürsünüz. Amma həqiqət budur ki, əksəriyyəti bunu yalnız bir rahatlıq kimi görür. Onlar üçün siz bir vasitə, bir qaynaq, əlverişli bir funksiya, alətsiz. Və bu funksiya, alət işləməyi dayandırdıqda və ya qarşılığında nə isə bir şey tələb etdikdə, sadəcə olaraq çöpə atılır.
Bunu duymaq ağrılıdır. Amma bu, oyanışın yeganə yoludur. Əgər hörmətsizliyə məruz qaldığınızı başa düşməsəniz, yerində dairələr cızmağa, sizə məhəl qoymalarınn masalarından qırıntılar toplamağa davam edəcəksiniz. Niyə bu baş verir? Insanları sizin səmimiyyətinizdən sui istifadə etməyə nə vadar edir?
Siz kifayət qədər düşüncəlisiniz, nə vaxt istifadə olunduğunuzu bilirsiniz, o saxta təbəssümləri görürsünüz, amma növbəti dəfə hər şeyin fərqli olacağına ümid edirsiniz. Düşünürsünüz ki, bir az da çox versəniz, növbəti dəfə də sussanız, özünüzü yenə də başqasının yerinə qoysanız, başa düşəcəklər, qiymətləndirəcəklər, dəyişəcəklər. Amma dəyişməyəcəklər. Bunu unutmayın. İnsanlar sizin xeyirxahlığınız üzündən dəyişmirlər. Onlar sadəcə buna öyrəşirlər. Sizin isticanlığınızı, əvəzində ödəniş tələb olmayan günəş işığı kimi, adi bir şey kimi qəbul etməyə başlayırlar. Günəş buludların arxasına keçəndə isə sizə işığa görə təşəkkür etmirlər. Yalnız qaranlığa nifrətlərini biruzə verirlər.
Bu, yaşadığınız ən böyük yalandır. Ədalət sözünün mənasını belə bilməyənlərdən bunu gözləyirsiniz. Sizi yalnız öz məqsədlərinə çatmaq üçün bir vasitə kimi görənlərdən minnətdarlıq gözləyirsiniz. Bu sözlər belə sizdə etiraz hissini yaradır. Bu, mükafatlandırılmış fəzilət nağılları ilə bəslənən eqonuzdur. Lakin sürdüyünüz həyata gerçək nəzərlərlə baxın. Münasibətlərin pozulmasından qorxaraq, neçə dəfə incikliyinizi qəlbinizdə boğmusunuz? Bu münasibətlər daha da gücləndimi? Xeyr, o, yalnız birtərəfli oldu. Özünüzün kölgəsinə çevrildiniz. Səs hüququnuzu, sərhədlərinizi itirdiniz. Daim kimlər qarşısındasa pis olmaqdan, kiməsə kobud münasibət göstərməkdən, kiminsə gözündə fərqli görsənməkdən qorxdunuz. Və bu qorxu üçün ən yüksək qiyməti ödəyirsiniz: öz ləyaqətinizin qiymətini. Başqalarının fikirlərinə məhəl qoymayan insanların çox vaxt cəmiyyətdə hörmət qazandığının şahidi olmusunuz. Paradoksal görünür, amma bu faktdır.
Dünya bir güzgüdür. Özünüzə "yox" demək cəsarəti vermək qədər hörmət etməsəniz, dünya da sizin istəyinizə "hə" deyəcək qədər hörmət etməyəcək.
Bu irinli yaranı açıb təmizləmək, sizə açıqlanmamış həqiqəti göstərməyin zamanı çatmışdır. Burada adi mənada nifrət və ya qisas barədə danışılmayacaq. Oyunun qaydasını dəyişmək barədə danışılacaq. Dünən sizə yuxarıdan aşağı baxanlara bu gün səssiz üstünlüyünüzü necə hiss etdirmək barədə danışılacaq. Ağıllı insanların necə qisas alacaqları barədə danışılacaq. Bu, bir istedaddır. Bu, qəzəblənmək, şikayət etmək və ya nəyisə sübut etməyə çalışmaq deyil. Bu, daha dərin və daha təsirli bir şeydir. Amma buna nail olmaq üçün əvvəlcə fəlakətin miqyasını dərk etməlisiniz. Hal-hazırki taktikalarınızın uğursuz olduğunu etiraf etməlisiniz. Bağlı qapıları döyməkdən imtina etməli və qaydaları özünüz müəyyən etməlisiniz.
Sizdən necə istifadə olunduğunu və “yaxşı insan” olmağınızın ən böyük zəifliyiniz olduğunu eşitməyə hazırsınızmı?
Nəzakətli söhbətlərin arxasında gizlənən insanlar haqqında həqiqəti öyrənməyə hazırsınızmı?
Çəhrayı eynəklərinizi çıxarıb ətrafı olduğu kimi - soyuq, qərəzli, habelə, olduqca məntiqli görməyə hazırsınızsa, o zaman başlayaq.
İndiyə qədər dediklərimiz sadəcə bir müqəddimə idi. Əsl söhbət indi başlayır. İnsanların nifrət mexanizmlərini araşdırıb onu böyüklüyünüzün sarsılmaz təməlinə çevirməyi öyrənəcəyik. Axı, toxunulmaz birinə çevrilməkdən və sizi görməzdən gələn hər kəsin bu gün sizin mövqenizə, fikrinizə ehtiyacının yaranmasından daha şirin bir qisas ola bilməz.
Bizimlə qalmaqda davam edin. Qarşıda insan təbiətinin dərinliklərinə nüfuz etmək üçün uzun və vacib bir səyahətimiz var.
Əcdadlarımızın uşaqlarına dünyanın ədalətsizliyi ilə ilk dəfə qarşılaşdıqları zaman pıçıldadıqları köhnə bir həqiqət var. İnsanların qarşısında əyilsən, üstündən keçərkən ayaqlarını silmələrinə təəccüblənmə. Bu, sərt, demək olar ki, qəddar səslənir, amma bədbəxtliklərinin kökü də bundadır.
Gəlin insan münasibətləri adlandırdığımız şeylərin pərdəarxasına nəzər salaq. Bilirdinizmi ki, üzünüzə gülümsəyən insanların əksəriyyəti sizi əslində bir şəxsiyyət kimi görmür? Onlar sizi həmişə əlinin altında olan bir funksiya, əlverişli bir resurs kimi görürlər. Bu, acı bir həqiqətdir, amma bunu dərk etmədən azad ola bilməcəksiniz.
İnsanlar qəribə məxluqdurlar. Onlar mehribanlığı zəiflik kimi, nəzakəti isə xaraktersizlik kimi qiymətləndirməyə meyllidirlər. Narahatlığınızı bildirəndə, güzəştə gedəndə, kömək etməyə təşəbbüs göztərəndə bir çoxlarının gözündə qəhrəman və ya müqəddəs olmursunuz. Təhlükəsiz olursunuz. Təhlükəsiz bir subyektin hörmətə ehtiyacı yoxdur. Belə adamı qazanmaq lazım deyil, qiymətləndirmək lazım deyil. Təəssüf ki, insan cəmiyyətində hörmət kimdənsə çəkinmək və ya rədd olunma qorxusu qarşılığında əldə edilir. Əgər "yox" demək bacarığınız yoxdursa, "hə" deməyinizin heç bir dəyəri olmayacaq. Bu cür “hə”, dəyərdən düşür, küləyin səsinə çevrilir.
Ətrafınıza baxın. Bu qəribə dinamikanı görməmisinizmi? Eqoist davranan, lazım olduğunda həmən kömək etməyə tələsməyən, birbaşa öz maraqlarını bəyan edən insanlar var. Nə olsun ki? Hər şey onların ətrafında fırlanır. Onların fikri soruşulur. Onların lütfü axtarılır. Siz, siz isə, həmişə hazırsınız. Həmişə hamının vəziyyətini başa düşən, həmişə kömək üçün çiynini təklif edənsiniz. Və məhz buna görə də insanların düşündüyü ən son şey sizsiniz. Xeyirxahlığınız onlar üçün tanış bir fon kimidir, təmirdən bir həftə sonra fərqinə varmadığınız divar kağızı kimi. Bu, cəmiyyətin ən böyük vəhyidir.
Təəssüf ki, insanlar yaxşıları sevmirlər; onlar güclü və lazımlı olanları sevirlər. Ətrafınızdakı zahiri nəzakət çox vaxt sadəcə bir sosial müqavilə, etiket, gözdən pərdə asmaqdır. Bir çoxları isə bununla, özgürlük sərhədlərini necə qoruyacağını bilməyənlərə qarşı çox incə, demək olar ki, gözə görünməz sayğısızlığı gizlədirlər. Onlar düşünürlər: "Oh, o, çox mehribandır, onsuz da məni bağışlayacaq. O, çox mülayimdir, inciməz." Və həmin andan sizi özlərinə tay biri kimi görmürlər. Formal olaraq həmkar, dost və ya yaxın qohum olsanız belə, onlar üçün bir növ xidmətçiyə çevrilirsiniz. Bu xəyanət heç də ucadan, qışqırıqlarla deyil, sakitcə, gündəlik davranışlarda, məsələn, sözünüzü kəsməklə, vacib bir gündə təbrik etməyi unutmaqla, sizin vaxtınızın onlarınkından daha az dəyərli olduğunu biruzə verməklə edilir. Bu soyuqluğu neçə dəfə hiss etdiyinizi xatırlayın.
Bir kampaniyada oturmusunuz və birdən sözlərinizin qulaqardına vurulduğunu anlayırsınız. Kiməsə yaxşılıq edirsiniz və minnətdarlıq əvəzinə, daha da həyasızcasına yeni bir xahiş eşidirsiniz. Bu, tək-tək hallarda deyil, sistematik olur. İnsanlar qabıqaltı olaraq bir-birinin sərhədlərini sınayırlar. Əgər onların rahatlıq hiss etmələrinə icazə versəniz, könüllü olaraq qəfəsə girirsiniz.
Özümüzə qarşı ən böyük yalan isə "Əgər daha mehriban olsam, nəhayət ki, nə qədər dəyərli olduğumu başa düşəcəklər" fikridir.
Xeyr, anlamayacaqlar. Onlar yalnız sizin onların mülkü olduğunuz fikrində daha da möhkəmlənəcəklər.
İnsan münasibətlərində danışılmayan bir iyerarxiya var. Bu iyerarxiya istedadlarınıza və ya qızıl ürəyinizə deyil, digərlərinin sizə necə münasibət göstərilməsinə icazə verməyinizə əsaslanır. Siz təvazökarlığınızı bir fəzilət hesab edirsiniz, amma əksəriyyəti üçün bu, istismara dəvətdir. İnsanlar sizdən bir şey istəyəndə necə dəyişirlər, görmüsünüzmü? Necə bal kimi şirin olurlar? Gözlərinizə necə baxırlar? İstədiklərini əldə edən kimi baxışları solğunlaşır və tonu sərtləşir. Bu, şərəf qaydalarına riayət etməyə çalışdığınız bir cəmiyyətin əsl simasıdır. Onlar sizin vicdanınızdan bir vasitə kimi istifadə edirlər. Yaxşı insan olduğunuz üçün imtina edə bilməyəcəyinizi bilirlər və siz də onların gözündəki imicinizi pozmaqdan qorxaraq, üzərinizdə manipulyasiyalara icazə verirsiniz. Bəs daxilinizdə boşluq və xəyanət hiss edirsinizsə, bu imicdən nə fayda?
Həqiqət budur ki, hörmət illərlə xidmətinizə və ya göstərilən xidmətlərin sayına görə edilmir. Hörmət qoparılır. O, laqeydliyə dözmək istəyinizin bitdiyi yerdə yaranır.
Ağıllı adam insanların instinkt və eqoizmlə idarə olunan, sivilizasiya örtüyünə bürünmüş məxluqlar olduğunu başa düşür. Əgər bu örtüyü soysanız, görəcəksiniz ki, hər kəs günəş altında öz yerini tapmaq uğrunda mübarizə aparır, çox vaxt başqalarının hesabına. Və əgər könüllü olaraq yerinizdən imtina etsəniz, heç kim "Oh, necə də nəcib bir jestdir!" deməyəcək. Onlar sadəcə bu yeri zəbt edəcək və bundan öncə bu yerdə kimin oturduğunu unudacaqlar. Bu acıdır, etibar etdiyiniz insanların sizi yalnız yüksəlişləri üçün bir tramplin kimi görmələrini anlamaq çox acıdır. Amma məhz bunu dərk etməniz sizin xilasınızdır. Onların nəzakətli sözlərinin arxasında gizlənən bu daxili laqeydliyi, nifrəti görməlisiniz. Onların unutqanlığının təsadüfi olmadığını, bir nəzarət forması olduğunu başa düşməlisiniz. Onların məşğulluğu sizin prioritetdə olmadığınızın bir mesajıdır.
Bu mexanizmləri görməyə başladığınızda, onlara qarşı kin saxlamağın mənasız olduğunu anlayacaqsınız. Necə ki, fizika qanunlarına qarşı, və ya odun əlinizi yandırdığına qarşı kin saxlaya bilmirsiniz. Yalnız onlarla necə davranmağı öyrənə bilərsiniz.
Ağıllı insan qışqıraraq qisas almır, anlayışla qisas alır. Ətrafındakı insanların onun qərarsızliğının güzgüsü olduğunu başa düşür. Əgər sizə hörmət etmirlərsə, bu, onlara bunu etmək üçün icazə verməyiniz anlamına gəlir. Və bu icazəni hər kəsi məmnun etmək istəyinizlə imzalamışsınız.
Biz öyrəşmişik ki, düşmən açıq şəkildə hücum edəndir. Amma ən təhlükəli düşmən, sizin sevilmək ehtiyacınızdan istifadə edərək, sizi mənliyinizdən yumşaq və hiss olunmadan məhrum edəndir.
Siz məsafə saxlanılması lazım olanan yerdə sevgi axtarırsınız. Ultimatum verməli olduğunuz yerdə etimad axtarırsınız. Və bu daxili ayarları dəyişdirənə qədər eyni insanlarla fərqli obrazlarda qarşılaşacaqsınız. Onlar gəlib gedəcəklər, arxalarından sizin gözləntilərinizin külünü buraxacaqlar.
Amma ümidsizliyə qapılmayın. Bu sözləri indi eşitməyiniz və onların gerçəkliyini hiss etməyiniz təmizləmə prosesinin başladığı deməkdir. Artıq 10 dəqiqə əvvəlki insan deyilsiniz. Sizi və başqalarını manipulyasiya edən gizli ipləri görməyə başlayırsınız.
Növbəti hissədə isə illərdir etdiyiniz səhvlərdən danışacağıq. Sizi günahlandırmaq üçün deyil, xeyr, buna heç kimin haqqı yoxdur, öz qəfəsinizi necə qurduğunuzu görə biləsiniz deyə. Hər bir şeyin açarını yalnız kilidin quruluşunu başa düşənlər tapa bilər. Unutmayın ki, sizin xeyirxahlığınız bir xəzinədir və bu xəzinəni qiymətini bilməyənlərin qarşısına səpələmək olmaz.
Diqqətlə qulaq asın, çünki daha dərinə gedəcəyik. Bilirsiniz, səhvlərini etiraf etmək zəiflik deyil. Bu, həqiqətlə üzləşmək üçün kifayət qədər güclü olanların imtiyazıdır. Siz etdiyiniz səhvləri iradəsiz və ya zəkasız olduğunuz üçün etmədiniz. Qətiyyən yox. Siz bunu belə tərbiyə olunduğunuz, öyrədildiyiniz üçün etmizis. Sizə oyunun yanlış qaydaları öyrədilib və siz, dürüst bir insan olaraq, bu qaydalara riayət etmisiniz. Amma uzun müddətdir belinizdə daşıdığınız bu daşları tökmək vaxtı gəlib çatıb. Gəlin bu səhvləri dürüstcə anlataq, bu səhvlər sizi ətrafdakıların gözündə gücdən və hörmətdən salmışdır.
- Birinci və bəlkə də ən kobud səhv, həmişə hamının qarşısında özünü təmizə çıxarmaq istəyindir. Yox demək üçün nə qədər özünü haqlı çıxarmaqdan ötrü izahlara varmısınız, diqqət yetirmisinizmi? Gələ bilməyəndə, pul borc vermək istəməyəndə? Sadəcə özünü seçəndə, insanların sənin haqqında pis düşünməməsi üçün minlərlə səbəb, uzun hekayə uydurmağa başlamısınız. Amma müdrikliyə qulaq asın. Bəhanə gətirən hər kəs artıq uduzmuşdur. Özünü haqlı çıxarmaq – zəifliyin göstəricisidir. Qərarınızı ətraflı izah etdiyiniz zaman qarşı tərəfə sizi mühakimə etmək hüququ verirsiniz. Ağıllı insan bilir ki, sizin "yox"unuz heç bir şərhə ehtiyacı olmayan bir qərardır. Öz izahlarınızla insanlara vicdanınıza təsir göstərməyi dayandırın.
- İkinci səhv, istəmədildiyi halda kimləri isə xilas etməyə qalxışmanızdır. Oh, bu, nəcib bir tələdir. Kiminsə əziyyət çəkdiyini, kiminsə səhv etdiyini görürsünüz və vaxtınızı, əsəblərinizi, pulunuzu boşa sərf edərək onların köməyinə tələsirsiniz. Bəs son nəticə nədir? Özünüz günahkar vəziyyətində qalırsınız. Bunu təkəbbürdən deyil, içinizdə ədalət işığı olduğu üçün edirsiniz. Amma unutmayın ki, əgər kimsə orada olmaqdan xoşlanırsa, onu bataqlıqdan çıxara bilməzsiniz. Köməyiniz məcburi şəkildə onlara göstərildikdə dəyərsizdir. İnsanlar xilasedicilərə dəyər vermirlər. Onlardan istifadə edirlər və sonra zəifliklərinin şahidi olduğunuz üçün onlardan nifrət etməyə başlayırlar. Qoy insanlar öz həyatları üçün məsuliyyəti özləri daşısınlar. Bu, qəddarlıq deyil; bu, onların taleyinə hörmətin ən yüksək formasıdır.
- Deməyi belə ağrılı olan üçüncü səhv, layiq olmayanlara açıq olmanızdır. Planlarınızı, xəyallarınızı, yaralarınızı paylaşırsınız. Səmimiyyətin yaxınlıq yaratdığını düşünürsünüz. Amma eqoizmin hökm sürdüyü bir dünyada səmimiyyətiniz zəifliklərinizin xəritəsidir. Düşmənə vaxtı çatanda sizi vuracağı silahı verirsiniz. Müdriklik nədir: "Ürəyinizi yeddi kilidin arxasında saxlayın". Qorxduğunuz üçün deyil, daxili həyatınız müqəddəs olduğu üçün. Ətrafınızdakılar sizin haqqınızda nə qədər az bilirlərsə, bir o qədər güclü olursunuz. Sükut sizin zirehinizdir.
- Dördüncü səhv minnətdarlıq gözləməkdir. Bu, ən acı illüziyadır. Yaxşılıq edirsiniz və şüuraltə olaraq bunun qarşılığını gözləyirsiniz. Və bu baş vermədikdə, içinizdə inciklik, kin yaranır. Amma başa düşün, kin, digər birinin öləcəyinə ümid bəsləyərək, özünüzün içdiyi bir zəhərdir. Başqası üçün bir şey edirsinizsə, etdiyinizi həmən unutmağa hazır olduğunuz zaman edin. Təşəkkür gözləyirsinizsə, deməli, yardım etmir, ticarət edirsiniz. Amma siz pis ticarətçisiniz, çünki qızıl hədiyyə edib, qarşılığında təbəssüm gözləyirsiniz, heç onu da ala bilimirsiniz. Başqalarının minnətdarlığına investisiya qoymağı dayandırın. Bu bazarda həmişə müflis olacaqsınız.
- Beşinci səhv, münaqişənin öz ləyaqətiniz bahasına qarşısını almağın mümkün olduğuna inanmaqdır. Sizi incidəndə susursunuz. Əsəbiləşəndə gülümsəyirsiniz. İnsanın səbr etməyinizə dəyər verəcəyinə ümid edərək işlərin yoluna qoyulacağına inanırsınız. Amma həqiqət budur: bir dəfə sizin sərhədinizi aşan və cavab almayan bir insan daha da irəli gedəcək. Sizin susqunluğunuz onun üçün müdriklik əlaməti deyil, onun təkəbbürlülüyünə yaşıl işıqdır. Münaqişədən qaçmaq istəyirsiniz, amma sonda özünüzü daxildən yandırıb yaxan münaqişə ilə qarşılaşırsınız. Hörmət, şərəfinizi qorumaq üçün münaqişəni qəbul etməyə hazır olduğunuz zaman başlayır.
- Altıncı səhv, başqalarının fikirlərini öz fikirlərinizdən üstün tutmaq vərdişidir. Neçə dəfə olub ki, demisiniz “Hamı belə edir, mən də belə etməliyəm”? Sizə məhəl qoymayanların gözləntilərini doğrultmağa çalışmısınız. Cəmiyyətin gözündə layiqli görünməyə çalışaraq həyatınızı boşa sərf etmisiniz. Amma qulaq asın, toplum dəyişkəndir. Bu gün alqışlayacaq, sabah sizi daşa basacaq. Son nəfəsinizə qədər birlikdə yaşamalı olduğunuz tək insan özünüzsüz. Bəs niyə başqalarını məyus etməkdən qorxur, özünüzü bu qədər asanlıqla məyus etməyə hazırsınız?
- Sonuncu, yeddinci səhv isə münasibətləri dəyişmədən sonsuz bağışlamaqdır. Bağışlayırsınız və hər şey eyni ilə qalır. İkinci, üçüncü, onuncu dəfə şans verirsiniz. Sözlərə inanırsınız, əməllərə yox. Bağışlamağın müqəddəsliyin əlaməti olduğunu düşünürsünüz, amma məsafəsiz bağışlamaq ağılsızlıqdır. Kin yükündən qaçmaq üçün ruhunuzdakı bir insanı bağışlaya bilərsiniz, amma bu, onunla ünsiyyəti davam etdirmək anlamına gəlmir. Müdrik insan bir dəfə bağışlayır, amma əbədi olaraq nəticə çıxarır. Əgər qəsdən incidilmisinizsə, deməli, həmin insan əsl təbiətini göstərib. Niyə ikinci dəfə fərqli olacağını gözləyirsiniz?
Siz, bu səhvləri zəiflikdən etməmisiniz. Sizə hamı üçün rahat olmağı öyrədiblər. Sizə hamı üçün yaxşı olmaqdan ötrü özünüzü unutmağı öyrədiblər. Amma baxın, bu sizi hara gətirib çıxardı.
Amma hələ gec deyil. Dəyişmənin əsl yeri buradır.
Bu səhvləri özünüzə təkrarlayın, hiss edin. Özünüzü günahlandırmayın, yox. Sadəcə etiraf edin: "Bəli, bu mən idim, amma artıq bu mən deyiləm." Bu daxili münaqişəni daha da şiddətləndirin, ondan qaçmayın. Özünü həmişə qurban kimi görmək sizi bezdirsin. Çünki yalnız səbr kasanız tamamilə dolduqda, onu çevirə və həyatınızı tamamilə fərqli dəyərlərlə doldura bilərsiniz.
Qarşıda sizi düşüncə tərzində dəyişiklik gözləyir.
Xeyr, qisas almağı öyrənməyəcəyik.
Elə olmağa çalışacayıq ki, bizə zərər vermək fikri ətrafdakıları sarsıtsın.
Seyr etməyə davam edin. Axı, biz əsl gücü kəşf etməyə yenicə başlayırıq.
Bilirsinizmi, yaşlandıqca üzləri deyil, ruhları görməyə başlayırsan. Sözləri deyil, motivləri sezməyə çalışırsan.
Həyat böyük bir məktəbdir, və bu həyat dərsləri çox baha başa gəlir. Biz bu dərslərin əvəzini heç vaxt geri qaytara bilməyəcəyimiz illərimizlə ödəyirik.
Taleyinizdəki əsl dönüş nöqtəsi siz müqavimət göstərdiyiniz zaman deyil, ətrafınızdakıların sizi yaxşı tərəfdən görmək istəyinizdən imtina etdiyiniz zaman gələcək. Yaşlandıqca sadə, lakin qorxunc bir şeyi anlamağa başlayırsınız. Allahdan və vicdanınızdan başqa heç kim qarşısında borcunuz yoxdur.
Həyat göstərir ki, sizdən ən çox anlayış tələb edənlər heç vaxt özləri sizi anlamağa çalışmayıblar. Sizi özlərinə qurban verməyə çağıranlar heç vaxt sizin üçün bir quruş belə qurban verməyiblər. Həqiqət budur.
Düşüncədə dəyişiklik insanlar üçün yeni təlimat deyil. Bu, öz kainatınızın mərkəzində olduğunuzu tam olaraq anlamağınızdır. Eqoizmdən deyil, xeyr, məsuliyyətdən. Axı, boş və həyatdan küsmüş adam bu dünyaya nə verə bilər? Özünüzü tapdalamağa icazə vermisinizsə, kimin yolunu işıqlandıra bilərsiniz? Müdriklik laqeyd olmaq deyil. Müdriklik seçici olmaqdır. Əvvəllər dünyaya valideynlərindən tərif gözləyən bir uşağın gözü ilə baxırdınız. Qonşunun, həmkarınızın, təsadüfi yoldan keçən birinin gözündə razılıq axtarırdınız, amma indi onlara baxın. Onlar xoşbəxtdirlərmi? Yolu bilirlərmi? Bəs niyə həyatınızı mühakimə etmək hüququnu onlara etibar etdiniz? Düşüncənizin yeni prinsipi belə olmalıdır: "Mənim haqqımda fikirləriniz, sizin mülahizələrinizdir." Bu, mənim səviyyəmi müəyyən etmir. Bu ifadəni həqiqətən başa düşdüyünüz an çiyinlərinizdən böyük bir yükün götürüldüyünü hiss edəcəksiniz. Artıq hörmətə layiq olduğunuzu sübut etməyə ehtiyacınız yoxdur. Sizin buna doğulduğunuz andan haqqınız var. Əgər kimsə bunu görmürsə, bu, onların problemidir, sizin günahınız deyil.
Həyat bizə səssizliyi öyrədir. Həqiqətən güclü insanların heç vaxt qışqırmadığının şahidi olmusuz. Onlar boş mübahisələrə girmirlər. Onlar axmağı inandırmağa çalışmırlar, sadəcə gedirlər. Və bu gediş ən güclü təsir formasıdır. Bu, bəhs etdiyimiz çox ağıllı qisasın bir hissəsidir. Yoxluğunuz varlığınızı qiymətləndirməyənlər üçün cəza olmalıdır. Bu düşüncə varlığınızın hər bir hücrəsinə nüfuz etməlidir. Artıq gedən qatarın arxasınca qaçmayacaqsınız. Əgər perronda sizi həsrətlə gözləyən yoxdursa, deməli, bu sizin duracağınız deyil.
Bilin ki, müdrik insan tələ qurulduğunu gördüyü yerdə təcrübəsizlər fürsət görür. Kimsə sizin qiymətli vaxtınız və resurslarınız müqabilində sizə dostluq təklif edirsə, artıq bunu sövdələşmə kimi qəbul edirsiniz, özü də əlverişsiz sövdələşmə. Kimsə sizi sözlə sancmağa çalışırsa, artıq ağrı hiss etmirsiniz. Yalnız maraq hiss edirsiniz. Bu insan niyə bu qədər bədbəxtdir, niyə məni zəhərləmək istəyir? Bu, dönüş nöqtəsidir. Hədəf olmaqdan əl çəkir və müşahidəçi olursunuz. Artıq onların xırda dramlarının iştirakçısı deyilsiniz. Aktyorların diqqətinizi çəkmək üçün dəridən-qabıqdan çıxdığı bir həyat teatrında tamaşaçısınız. Amma pərdənin tezliklə düşəcəyini bilirsiniz və sakitcə çayınızı içirsiniz. Yaşlandıqca sərhəd qoyulmasının əhəmiyyətini görməyə başlayırsınız. Əvvəllər hasarın ayırdığını düşünürdünüz, indi başa düşürsünüz ki, hasar bağı qoruyur. Sərhədləriniz başqalarını incitmək üçün deyil, özünüzü qorumaq üçündür. Həyat göstərir ki, sərhədlərinizdən rahatsız olanlar, elə bu sərhədləri pozmaq niyyətində olanlardır. Onların qəzəbi yeni gücünüzə ən yaxşı tərifdir.
Kimlər üçünsə narahat adam olmaqdan qorxmayın. Belələri dəmir özəyi olan insanlardır. Belə dəmir özək başqalarının həyatını pozmağa öyrəşmiş birilərini yaralaya bilər.
Bunlar təlimat deyil, yaşamağın yeni prinsipləridir. Yalnız sizin üçün əhəmiyyətsiz olanların qarşısında qarnınızı içəri çəkməyi tərgitdiyinizdə rahat nəfəs almağa başlayacaqsınız. Bunu dərk edin. Diqqətinizin ağası sizsiniz və diqqət dünyanın ən dəyərli valyutasıdır. Bunu kimə verirsiniz? Sizi dəyərsizləşdirənə, sizə xəyanət edənə?
Düşmənlərinizə enerjinizi verməyi dayandırın. Ən böyük müdriklik bütün resurslarınızı özünüzün, ruhunuzun çiçəklənməsinə yönəltməkdə və sizin dəyərinizi bilməyənlərə isə uğurunuzu uzaqdan izləmək imtiyazını verməkdədir.
Necə dəyişdiyinizi hiss edirsinizmi? Düşüncəniz artıq ədalətsizliklə barışmağın yollarını axtarmır. O, ədalətsizliyin üzərində yüksəlməyin yollarını axtarır. Siz çamurla mübarizə aparmırsınız; sadəcə daha yüksəklərə, onun sizə çata bilməyəcəyi yerə yüksəlirsiniz. Bu, əsl dönüş nöqtəsidir. Qarşıda bu yeni insanın hərəkətlərini, yerişini, danışığını, bir kəlmə söz demədən, ətrafdakıların özü ilə hesablaşmağa vadar etməsini görəcəksiniz.
Yeni davranış modelinizin mahiyyətinə gəlirik. Hazır olun, çünki geri dönüş yoxdur. Əvvəlki vəziyyətinizə qayıtmaq üçün çox şey öyrənmisiniz. Artıq sarsılmaz insana çevrilmisiniz. Xeyr, bu zirehli geyim geymək deyil. O, özünün əhəmiyyəti barədə yüksəkdən qışqırmır və ya otağa girəndə sükut tələb etmir. Sükut öz-özünə bərqərar olur. Bilirsiniz niyə? Çünki o, artıq başqalarının gözündə öz dəyərini təsdiqləməyə çalışmır.
Bu, sizin yeni davranış modelinizdir. Sübut tələb etməyən sakit, demək olar ki, qorxunc bir gücün nümayişidir. Bu insan artıq onu daxildən məhv edən davranışları etmir. O, sakitcə başqalarının onun haqqında səhv etməsinə imkan verir. Əgər kimsə onu zəif hesab edirsə, gülümsəyir. Kimsə onu incitməyə çalışırsa, bunu uşaq şıltaqlığı kimi qəbul edir. Artıq fikrini sübut etməyə tələsmir. Niyə? Həqiqətin vəkilə ehtiyacı yoxdur. Həqiqət elə həqiqətdir. O başa düşür ki, səni eşitməyən biri ilə mübahisə etmək, ağılsızlıqdır. Sadəcə həyatını buna sərf etməyi dayandırır. Artıq bəhanələr gətirmir. Onun "yox"u yumşaq səslənir, amma qranit qaya kimi möhkəmdir. Onun dincliyini və ya prinsiplərini pozan bir şey istənildikdə, o, "Bu, mənə uyğun deyil" deyir. Vəssalam. Heç bir bəhanələr, xəstə nənə və ya işin çoxluğu haqqında uzun hekayələr uydurmağa ehtiyac yoxdur. O bilir ki, dürüst "yox" həm özünə, həm də ünsiyyətdə olduğu adama qarşı hörmətin ən yüksək formasıdır. Və qəribəsi də budur ki, insanlar onun vaxtına 100 qat artıq dəyər verməyə başlayır, nəinki bir fitə qaça-qaça köməyə hazır olduğu vaxt.
O artıq söhbətdə sükutdan qorxmur. Başqaları ondan təlaş keçirməyi və sükutu sözlərlə doldurmağı gözləyərkən susmaq böyük sənətdir. Bu sükutda onun gücü yaranır. O, sakitcə, heç bir çətinlik çəkmədən, eyni zamanda heç bir işarə vermədən ətrafdakıların gözünə baxır. Baxışları oxuyur: "Səni görürəm, amma oyunlarınla maraqlanmıram". Belə məqamda manipulyasiyalara öyrəşmiş adamlar birdən özlərini narahat hiss etməyə başlayırlar. Onların köhnə qarmaqlarının artıq bu hamar, inamlı səthə yapışmadığını anlayırlar.
O, sakitcə insanların öz həyatından çıxmasına imkan verir. Əgər kimsə artıq sənə ehtiyac duymadığına və ya yoxluğu ilə səni cəzalandırmağa qərar veribsə, müdrik insan belələrinin dalınca qaçmağa tələsmir. Qapını açır və nəzakətlə başını yelləyərək xudahafizləşir. O bilir ki, onun həyatı bahalı bir restorandır, vağzal kafesi deyil. Burada yalnız yeməyin dadını və ətrafdakı atmosferi qiymətləndirənlər oturur.
Ətrafı zibilləmək üçün gələnlər isə nə qədər tez getsələr, bir o qədər yaxşıdır. Bu, qürur deyil, mənəvi gigiyenadır. Bu yeni insan artıq təxribata reaksiya vermir. Ona kin və ya zəhər daşı atılanda, onu geri atmır. Niyə? Çünki əlində qızıl tutur. Niyə o palçıq içində yaşayan birinə cavab vermək üçün əllərini çirkləndirməlidir? Sadəcə kənara çəkilir. Təcavüzkarın öz ödündə boğulmasına imkan verir. Bu, ən etibarlı taktikadır. Döyüşə girmirsiniz, bu da sizin məğlubedilməz olduğunuz deməkdir. Axı, yalnız döyüşməyə razı olanlar məğlub ola bilər.
O artıq hər kəsə uyğunlaşmağa çalışmır. Tənhalıqda o özünü rahat hiss edir, çünki təklik onun üçün darıxdırıcı deyil. Və bu özgüvən insanları maqnit kimi cəlb edir. Ətrafdakılar görürlər ki, bu insan özünü tam hiss etməsi üçün heç kimə ehtiyac duymur. Və bu ehtiyacın olmaması, o deməkdir ki, bu insan onları manipulyasiya etməyəcək, onlara yaltaqlanmayacaq və mənfəət naminə onlara xəyanət etməyəcək.
Ona yaxşı olduğuna görə deyil, səmimi olduğuna görə hörmət edilir. O, zəif cəhətlərini sakitcə qəbul edir. Mükəmməl görünməyə çalışmır. Bir şeyi bilmirsə, "Bilmirəm" deyir. Səhv edibsə, "Səhv etdim. Düzəldəcəm" deyir. Bu səmimiyyətdə dağıdıcı bir güc var. Bütün zəifliklərinin, çatışmazlıqlarının, qüsurlarının fərqinə vardığı və gizlətməyə çalışmadığı üçün ayaqda möhkəm durur. Onu həqiqətlə sarsıtmaq olmaz, çünki bunu hər kəsdən əvvəl özü etiraf edib.
Belə bir insan obrazına nə deyirsiniz? Özünüzü belə təsəvvür etməklə qamətinizin düzəldiyini hiss edirsiniz. Bu, səhər yataqdan qalxdığınız zaman taxacağınız maska deyil. Bu, nəhayət özünüzə qayıtdığınız zaman yaranan əhval-ruhiyyədir. Artıq nəfəs almaq üçün icazə istəmirsiniz. Artıq mövcud olduğunuz üçün üzr istəmirsiniz. Sadəcə varsınız. Bir vaxtlar düşmən və ədalətsiz görünən ətrafınız birdən başını əyməyə başlayır. Sizi sevdiyi üçün deyil, gücünüzü tanıdığı üçün.
Belə adam özünü elə aparır ki, sanki cibində əbədiyyət, ürəyində isə tükənməz bir rahatlıq varmış kimi. O, təlaş keçirmir, lütf axtarmır, əhəmiyyətsiz məsələlərdə üstünlük axtarmır. O, uzun oyun oynayır. Və bu uzun oyunda həmişə qalib gəlir, çünki onun ən böyük qələbəsi artıq əldə edilib.
O, rədd edilmə qorxusunu dəf edib. İndi dünyasına kimi qəbul edib kimi geridə qoyacağına özü qərar verir. Bunun nə qədər cazibədar olduğunu hiss edirsinizmi? Bunu sınamağa hazırsınızmı?
Deyilənlərin hamısının güclü bir dəstək nöqtəsində birləşəcəyi sona yaxınlaşırıq.
Ruhunuzun dərinliklərindən uzun bir yol qət etdik, incikliklərinizin gözlərinə baxdıq və sizin xeyirxahlığınızı özlərinin öz əmlakı hesab edənlərin maskalarını qopardıq. Bütün yuxarıda deyilənlərin hamısına yenidən nəzər salın, amma bu dəfə oyanmış bir insanın gözü ilə. Görürsünüz ki, bütün bu təlaş, digərlərinin işinə yarama cəhdləri, ətrafınızdakı ədalətsizlikləri ürəyinizə salıb gecə boyu düşüncələri - hamısı sadəcə bir duman idi və ləyaqətinizin günəşi doğanda duman aradan qalxır.
Ən vacib şeyi unutmayın: ağıllı insanlar yüksək səslə, qışqıraraq qisas almırlar. Onlar həyatlarını intriqalara və ya sizi incidənlərin səviyyəsinə enməyə sərf etmirlər. Ən dağıdıcı, ən qüsursuz taktika sizin laqeydliyiniz və uğurunuzdur.
Sizi alçaltmağa çalışan biri üçün sizi tamamilə sakit, bütöv və tamamilə xoşbəxt görməkdən daha ağrılı bir şey yoxdur. Xoşbəxtliyiniz onlar üçün bir hökmdür. Rahatlığınız onların məğlubiyyətidir. Səssizliyiniz onların alçaqlığına ən yüksək cavabdır. Bu həqiqətləri özünüzə təkrarlayın, qoy onlar sizin təməliniz olsun.
Artıq bəhanələr gətirmirsiniz, çünki həyatınız məhkəmə salonu deyil.
Artıq dənizdə boğulanı xilas etməyə səy göstərmirsiniz, çünki siz sahil gözətçisi deyilsiniz, öz yolu olan birisiniz.
Artıq ruhunuzu parça-parça yoldan ötənə paylamırsınız, çünki daxili dünyanız müqəddəs bir bağçadır, keçid həyəti deyil.
Artıq minnətdarlıq gözləmirsiniz, çünki siz öz gücünüzün mənbəyisiniz və vicdanınıza yaraşan hərəkət etməyiniz kifayətdir.
Onu da bilməlisiniz ki, sizinlə hər şey həmişə qaydasında olub, xeyirxahlığınız sizin səhviniz deyildi. Yeganə səhviniz onu buna haqq etməyənlərə yönəltməniz idi. Həssaslığınız zəiflik deyildi. Bu, sadəcə necə qorumasını bilmədiyiniz bir özəlliyiniz idi. Sevgi istəyiniz təbii idi. Amma indi başa düşürsünüz ki, ən vacib sevgi özünəhörmətdir. Bu olmadan heç vaxt ayaq üstündə möhkəm dura bilməzsiniz.
Dünya elə sabahdan etibarən mehriban olmayacaq, insanlar eqoist olmaqdan əl çəkməyəcək və həyat sizi sınağa cəkməyi dayandırmayacaq, amma siz dəyişəcəksiniz. İçinizdə "Hər şey keçər" deyə bilən müdrik insan olacaqsınız. Bu inciklik də, kin də, bu ədalətsizlik də keçəcək. Yalnız siz qalacaqsınız və bu illər ərzində şərəfinizi necə qoruduğunuzu görəcəksiniz. Yanlış başa düşülməkdən qorxmayın. Dəyərlərini qəbul etmədiyinizlər tərəfindən başa düşülməkdən qorxun. Tənhalıqdan qorxmayın.
Bu videonu bitirib öz işinizə qayıtdığınız zaman dərhal heç kimə bir şey sübut etməyə çalışmayın. Mübahisələrə başlamayın və ya qəzəbli mesajlar yazmayın. Sadəcə nəfəs alın, çiyinlərinizi düzəldin və insanların böyük bir sirri öyrəndikləri zaman etdiyi kimi, sakit, anlayışlı təbəssümlə gülümsəyin. Sirriniz ondadır ki, artıq onların mühakiməsindən asılı deyilsiniz. Siz azadsınız və bu azadlıq illərlə səbr etdiyiniz üçün ən şirin qisasdır. Elə yaşayın ki, varlığınız bir hədiyyə, yoxluğunuz isə bir itki olsun. Amma bunu onlar üçün deyil, özünüz üçün edin. Çünki həqiqətən sahib olduğunuz yeganə şey sizsiniz. İşığınıza dəyər verin, başqalarının fikirlərinin küləyinin onu söndürməsinə imkan verməyin.
Öz həyatınızı hörmətsizlikdən və darıxdırıcılıqdan xilas etməklə başlayın.
Yəqin ki, bu gün bəzi şeylər sizə aydın oldu. Ağlınızla deyil, ürəyinizlə. Ürəklə başa düşülən şey heç vaxt unudulmayacaq. Sülh içində, hüzurlu yaşayın. Özünüzün sahibi olduğunuz, güclü və hüzurlu olduğunuz yeni həyatınıza xoş gəldiniz. Sizinlə hər şey qaydasındadır, indi və hər zaman!
Özünüzün sahibi olduğunuz, güclü və hüzurlu olduğunuz yeni həyatınıza xoş gəldiniz. Sizinlə hər şey qaydasındadır, indi və hər zaman!
Buradan izləyin:
